[09/2008] Bệnh Thống Phong - Đau trong ngón chân cái, Pharmacytimes - Sept 2008 Options

[tttnguyen]

Nguồn: Pharmacytimes - Sept 2008

Thống phong (gout): Đau lớn trong Ngón chân Cái
Dana A. Brown, PharmD

--------------------------------------------------------------------------------

Dr Brown là phụ tá giáo sư của dược ứng dụng tại trường Đại Học Palm Beach Atlantic, Lloyd L. Gregory Trường Dược, West Palm Beach, Florida

--------------------------------------------------------------------------------

Thống phong là tình trạng trong đó có quá nhiều chất axit uric trong khớp, mô, và đôi khi, ngay cả trong thận. Khi axit này tích tụ nhều, các tinh thể sẽ tạo ra, thường gây ra đau trong các vùng bị nhiễm

Thống phong thường xảy ra trong nam giới - khoảng 10 lần cao hơn so với phụ nữ. Khi tuổi tăng, nguy cơ bệnh thống phong càng tăng. Thêm nữa, gia đình có người mang bệnh thống phong thì có sự liên quan đến phát triển tình trạng này



Các yếu tố nguy cơ:
Những yếu tố khác tăng nguy cơ bệnh thống phong bao gồm tăng trọng hay béo phì, uống rượu, suy tim, từng mang bệnh thận, cao mỡ trong máu, cao máu, và dùng các loại thuốc như thuốc lợi tiểu, niacin, aspirin (>200mg/ngày), levodopa, và cyclosporin. Ăn các thức ăn có nhiều chất purine - một chất tự nhiên tìm thấy trong tế bào, và những thức ăn này bao gồm các thịt nội tạng như gan, một vài loại cá, như cá trích, cá hồi, và cá mòi.

Triệu chứng
Triệu chứng phổ biến nhất thường thấy trong bệnh thống phong bao gồm đau, đỏ, nóng, và sưng trong các khớp bị ảnh hưởng. Bệnh nhân thường mô tả là đau tệ hơn nữa nếu chạm vào. Mặc dầu những cơn thống phong có thể hơi khác nhau giữa các bệnh nhân, các cơn này thường đến thình lình, xảy ra vào ban đêm, và ảnh hưởng đến ngón cái. Những khớp và mô khác có thể tích tụ nhiều tinh thể này bao gồm mu bàn chân, gót chân, khủy chân, đầu gối, ngón tay, khủy tay, và cùi chỏ

Điều trị bệnh thống phong như thế nào? Thay đổi cách sống, như là giảm cân, giảm uống rượu, tránh các thức ăn cao chất purin, và kiểm soát cao huyết áp và mỡ trong máu, có thể giúp làm giảm việc tích tụ nhiều các tinh thể này trong cơ thể; tuy nhiên, khi dùng một mình, các phương pháp này thường không hiệu quả trong việc đem hàm lượng axit uric trở về bình thường. Do đó, các thuốc thường dùng để điều trị.

Điều trị các cơn thống phong
Điều trị thống phong sớm là quan trọng để giảm đau nhanh khi có thể. Các túi nóng/hay lạnh có thể hổ trợ thêm việc giảm đau. Thêm nữa, một số các thuốc hiện có trên thị trường để trị cơn thống phong.

Các thuốc kháng viêm không phải là steroids (NSAID)
Nhóm thuốc này thường nhanh chóng giảm đau và ít phí tổn. Các kết quả, tuy nhiên, không cho thấy thuốc nào tốt hơn thuốc nào trong việc điều trị cơn thống phong. Indomethacin, một thuốc kê toa, là thường xử dụng; tuy nhiên, các thuốc kháng viêm khác có thể được dùng, như là ibuprofen và naproxen (có bán tự do), và sulindac - thuốc kê toa. Các thuốc trong nhóm này nên được dùng cẩn trọng trong các bệnh nhân từng bị bệnh u loét dạ dày, bệnh thận, suy tim, hay bệnh mạch vành. Tác dụng phụ của thuốc kháng viêm này có thể bao gồm nguy cơ chảy máu, ngứa, nôn mữa, tiêu chảy, và ợ nóng

Các điều trị khác
Một thuốc khác được dùng để điều trị ngay tức khắc trong các cơn thống phong là colchicine. Thuốc này là hiệu quả nhất khi được dùng càng sớm nếu có thể; trong vòng 24 đến 48 tiếng là tốt nhất. Bắt đầu điều trị sau 48 tiếng của các triệu chứng không được thành công, khi so với dùng sớm hơn. Nếu bạn được kê toa thuốc này, chỉ định chung thường bao gồm dùng mỗi 2 tiếng đồng hồ cho đến khi tiêu chảy xảy ra, triệu chứng biến mất, hay tổng cộng đã dùng 8mg. Các phản ứng phụ bao gồm nôn, mữa, và tiêu chảy.

Steroids được dành cho các bệnh nhân không thể dung nạp hay các bệnh nhân không đáp ứng tốt với các thuốc kháng viêm hay colchicine. Nếu bạn được kê toa steroid để làm giảm đau cơn thống phong, các thuốc có thể dùng bằng cách tiêm vào các khớp bị ảnh hưởng hay dùng bằng miệng. Steroids thường được dùng trong thời gian ngắn nếu có thể, do nguy cơ của phản ứng phụ, như là loãng xương, đục thủy tinh thể, cao huyết áp, và nhiều phản ứng phụ khác

Đau do các cơn thống phong thường thường thuyên giảm sau một vài ngày điều trị. Bệnh nhân có thể chưa bao giờ có cơn thống phong khác, hay cơn thứ 2 có thể xảy ra muộn hơn khoảng 5 đến 10 năm sau.

Phòng ngừa các cơn quay trở lại
Bệnh nhân thường bị cơn thống phong, một vài mô mềm bị sưng, hay sạn thận do việc tích tụ axit uric thường được suy xét ngay từ điều trị ban đầu để phòng ngừa cơn thống phong. Quyết định này nên được bàn thảo với bác sĩ của bạn, người nên suy xét xem thận của bạn làm việc thế nào, cũng như hàm lượng axit uric.

Các thuốc theo toa chung
Colchicine thường được dùng để phòng ngùa các cơn thống phong. Dùng thuốc này với liều thấp một hay hai lần cho thấy phòng ngừa được các cơn thống phong, đặc biệt trong các bệnh nhân có hàm lượng axit uric bình thường hay hơi tăng cao.

Một phương pháp khác được kê toa là allopurinol. Khi được dùng ngày một lần, allopurinol là hiệu quả làm giảm việc sản xuất axit uric. Đây là điều trị được chọn cho các bệnh nhân bị sỏi thận do thống phong và cho các bệnh nhân có bệnh về thận

Ghi chú quan trọng cho allopurinol là không nên dùng điều trị cơn thống phong; nói chung, cơn thống phong có thể được điều trị với các thuốc kháng viêm hay colchicine. Phản ứng phụ của allopurinol có thể bao gồm ói mữa và tiêu chảy. Bệnh nhân có thể phát triển ban, chứng phát ban, ngứa, sưng, máu trong nước tiểu, hay rối loạn hô hấp, nên ngưng thuốc và gọi cấp cứu ngay, có thể phản ứng dị ứng gây chết

Nhóm thuốc khác được kê toa phòng ngừa cơn thống phong trở lại. Những thuốc khác bao gồm axit probenecid và sulfinpyrazone, làm giảm hàm lượng axit uric thông qua tiểu tiện. Các thuốc này không nên dùng nếu bạn có thận làm việc không bình thường. Bệnh nhân dùng các thuốc này nên dùng ít nhất 8 đến 10 ly nước đầy (240 ml/ly) mỗi ngày để phòng ngừa sạn thận. Những thuốc này thường tương tác với các thuốc khác như penicillin, indomethacin, và các sản phẩm giống aspirin, và các thuốc kháng sinh khác. Tuy nhiên, việc dùng liều thấp aspirin để phòng ngừa bệnh động mạch vành thường đườc chấp nhận

Các phản ứng phụ liên quan đến điều trị này có thể bao gồm nôn, mữa, nhức đầu, chóng mặt, đau nứu răng. Như với allopurinol, sự hiện diện thở ngắn, máu trong nước tiểu, ban, chứng phát ban, và/hay sưng có thể cho thấy là phản ứng dị ứng. Nên gọi cấp cứu ngay

Kết luận
Bạn có thể suy xét việc ngừng thuốc nếu triệu chứng bệnh không xuất hiện trong vòng 1 năm. Tuy nhiên, ngưng điều trị có thể nguy cơ tái phát cơn thống phong. Các bác sĩ/y sĩ của bạn nên hiểu rõ các bệnh ẩn hay điều kiện sức khỏe đồng thời các thuốc bạn đang dùng, để có một kế hoạch điều trị tốt nhất và ngưng thống phong từ cơn đau lớn trong ngón cái.